قصه، نیاز همه‌ انسان‌هاست

1398/08/20

مریم جمالی، دانش‌آموخته‌ی نمایش است. 10 سال است که در مرکز فرهنگی هنری فسا در استان فارس به عنوان مربی فرهنگی فعالیت می‌کند و با قصه «یک بار جستی ملخک» در جشنواره منطقه‌ای قصه‌گویی که آبان ماه سال جاری در شیراز برگزار می‌شود، حضور دارد. با او درباره قصه و قصه‌گویی به گفتگو نشستیم.

جمالی 5 سال است که به سبک قصه‌گویی مدرن قصه می‌گوید. او در پاسخ به این پرسش که آیا به نیاز بچه‌ها در شیوه‌های متفاوت قصه‌گویی فکر می‌کند یا نه، گفت: در طی سال‌ها به عنوان مربی از روش‌های مختلف تلفیق نمایش و قصه برای ایجاد جذابیت و هیجان و ارتباط بیشتر قصه با مخاطب کودک استفاده کردم و قطعا هر سبک و سیاق قصه با توجه به مخاطب جذابیت خاص خود را دارد.

از او درباره نقش فناوری‌های نوین در گسترش قصه‌گویی پرسیدم: همان‌طور که فناوری در همه ابعاد زندگی امروزی رسوخ کرده است قطعا نوع و سبک خاصی از قصه‌گویی را نیز بوجود آورده است به‌عنوان مثال قصه‌های دیجیتال.

از این قصه‌گو درباره انتشار قصه‌هایش در فضای مجازی پرسیدم؛ او قصه‌هایش را در رسانه‌ها و فضای مجازی منتشر نمی‌کند و می‌گوید: من قصه‌گویی را به‌صورت زنده و اجرای رو در رو با مخاطب دوست دارم چون حتی حضور یک شنونده در قصه‌گویی مؤثر است و من  بیشترین انرژی خود را در زمان قصه‌گویی از نگاه تماشاگران می‌گیرم.

نظر او را درباره شیوه‌های سنتی و نوین قصه‌گویی جویا شدم: شیوه سنتی بسیار ارزشمند و با اصالت و شیواست و همیشه جایگاه خود را داشته و دارد و اما قصه‌گویی نوین شکلی جدید از قصه‌گویی و تنوع در ایجاد فضایی متفاوت را با خود به ارمغان می‌آورد.

جمالی درباره ارتباط قصه‌گو با مخاطب در قصه‌گویی و دست‌یابی به این هنر توسط قصه‌گو گفت: انتخاب قصه مناسب با گروه سنی مخاطب، اولین و مؤثرترین ارتباط قصه‌گو با مخاطب است. آشنایی با شیوه و تکنیک‌های ارتباط با مخاطب همه و همه در این امر مهم است اما مهم‌تر از آن قصه گفتن است؛ هر چه بیشتر قصه بگویید راه‌های ارتباطی مؤثرتری را با مخاطب تجربه می‌کنید.

از مریم جمالی پرسیدم آیا با ظهور تکنولوژی‌های جدید ارتباطی هنوز می‌توان کودکان و نوجوانان را پای قصه نشاند و او جواب داد: قصه‌ی زیبا و جذاب، بدون شک کودک را به پای قصه می‌نشاند. او قصه‌گویی با ابزار را، راهی برای ایجاد جذابیت و یا بیان بهتر قصه عنوان کرد.

- از قصه‌گویی خلاق هم گفت:

جذابیت در قصه، نقش به‌سزایی در انتقال بهتر به مخاطب دارد. قصه‌گو، گاه برای انتقال بهتر از ابزار و یا روش‌هایی استفاده می‌کند. به‌عنوان مثال استفاده از  ابزار موجود در قصه و یا استفاده از شخصیت و تیپ سازی در بیان قصه.  قصه‌گویی خلاق، بیان قصه به روشی نو و متفاوت از دیگران است.

- درباره قصه‌ای که در جشنواره اجرا خواهد کرد و معیار انتخاب آن توضیح داد:

نام قصه من«یک بار جستی ملخک» است. قصه برگرفته از ضرب‌المثلی قدیمی است. یکی از راه‌های آشنایی کودکان و نوجوانان با ادبیات کهن، متل‌ها و حکایات و یا ضرب‌المثل‌ها، جای دادن آنها در قصه‌گویی است. من اولین بار وقتی حکایتی را که الگوهای طنزی در آن جای دارد خواندم، لذت بردم. پس چندین بار در مرکز برای اعضای گروه‌های مختلف نوجوان تعریف کردم، آنها هم قصه را دوست داشتند و با آن ارتباط برقرار کردند.

به عنوان آخرین سئوال از خانم جمالی پرسیدم: کانون متولی امر قصه‌گویی در کشور است. برگزاری جشنواره‌های استانی، منطقه‌ای، ملی و بین المللی را چطور ارزیابی می‌کنید؟

این جریان بسیار ارزشمند و پویا است و قصه‌و قصه‌گویی را زنده نگه می‌دارد. قصه، نیاز همه‌ی انسان‌هاست از کودک نوپا گرفته تا پیرزن و پیرمرد. لذت‌بخشی و ایجاد همزادپنداری موجود در قصه‌ها، نقش بسیار مؤثری در ایجاد روحیه نشاط و امید در کودک و بزرگ‌سال دارد.

برای او موفقیت آرزو می‌کنم.

مصاحبه: اعظم موسوی